Fisjon

Fisjon er eit kjernefysisk fenomen som kan gi enorme mengdar energi. Det vert til dømes brukt i kjernekraftverk og atomvåpen.

Historie

Det tok ei stund før fysikarane skjøna kor enormt med energi dei radioaktive prosessane frigjer når dei omformar masse til energi. Det var Lise Meitner som først skjøna kva som skjedde då ein sendte nøytron mot uran.

Korleis fungerar det?

Urankjernen er eit døme på ein stor atomkjerne som er ustabil. Han kan samanliknas med ein stor vassdrope som det ikkje skal så mykje til før han deler seg. Når kjerna «skvulpar» kan den elektromagnetiske fråstøytinga blant protona i kjerna verte større enn den sterke kjernekrafta. Då vil kjerna desintegrere og delar seg i to. Bitane, eller fisjonsfragmenta, fer då frå einannan.

Ein måte å få ei kjerne til å «skvulpe over» er å sende eit nøytron mot kjerna. Då kan ein av tre ting skje:
  1. Atomkjerna støyter frå nøytronet
  2. Atomkjerna absorberer nøytronet og aukar nukleontalet
  3. Atomkjerna vert fisjonert

Eit døme på ein fisjonsreaksjon kan vere når eit nøytron treff ei uran-235-kjerne og desintigrerar til krypton, barium og tre nye nøytron.


Dette er eit forenkla døme på reaksjonen ovanfor:


Måleeininga for energi frå kjernereaksjonar er eV (elektronvolt). Den vert brukt fordi;

og difor litt meir praktisk når ein reknar med små tal.

Kjelder

  • Ergo Fysikk 1, Aschehoug